حفظ تناسب اندام در دوران بارداری و پس از آن

گـرچه همه ما نمیتوانیم چند ماه بعد از به دنیا آوردن بچه،هیـکل و اندام یک مانیکن را داشته باشیم، اما ورزش می تواند بـه جمـع کــردن عضلات کشیده شده، تقویت گردش خون و حفظ تناسب اندام ما کمک کند.

در اول کار باید آسان بگیرید

دنبال کردن تمرینات و ورزش هایی که قبل از دوران بارداری انـجام می دادید بلافاصله بعد از وضع حمل می تواند باعث تــخریب مفـاصل و رباط هایتان شود. تمرینات شدتی چاره کـار شما نیست. بـــدن شما برای تعدیل و تطبیق یافتن با تغـــییراتی که طی بارداری بر آن اتفاق افتاده، نیاز به زمان دارد.

کلاس های ورزشی ویژه بعد از وضع حمل یکی از مطمئن ترین و ایمن ترین راه ها برای ورزش کردن است و به شما این امکان را می دهد که با مادران دیگر که وضعیتی مشابه شما دارند آشنا شوید.

پس از وضع حمل

ضعیف شدن لگن خاصره پس از وضع حمل مسئله ای کاملاً طبیعی است. لگن خاصره عضلاتی تختخواب شکل است که بین استخوان دنبالچه و استخوان شرمگاهی قرار گرفته است. این عضلات مثانه و روده شما را نگه می دارد. تاثیر ضعیف شدن لگن خاصره این است که موقع پریدن یا جهیدن، سرفه یا عطسه کردن کمی ادرارتان تراوش می کند. اما در اکثر افراد تمرینات و ورزش های منظم برای لگن خاصره این مشکل را برطرف می سازد.

    * بلافاصله پس از وضع حمل تمرینات مخصوص لگن خاصره را شروع کنید. ممکن است در ابتدا احساس ضعف شدید بکنید اما هرچه تمرینات بیشتری انجام دهید، به مرور زمان عضلاتتان قوی تر خواهد شد و به شما برای حل مشکل کمک می کند.
    * برای مشخص کردن محل عضلات لگن خاصره، تصور کنید در آخر صف توالت ایستاده اید و کاملاً ناراحت و ناامیدید. در اینگونه مواقع برای جلوگیری از تراوش ادرارتان عضلاتتان را سفت می کنید.
    * برای تمرین ورزش های مخصوص لگن خاصره تصور کنید که مجبورید جلوی خودتان را برای رفتن به توالت بگیرید، به همین دلیل عضلاتتان را بالا و پایین می برید. این وضعیت را برای 5 ثانیه نگه دارید، و دوباره عضلاتتان را رها کنید. این حرکت را هر چند مرتبه که می توانید تکرار کنید تاجاییکه احساس کنید که عضلاتتان خسته شده اند. حال عادی نفس بکشید.
    * تمرین دیگر این است که مانند تمرین قبل عضلاتتان را بالا بکشید اما این بالا کشیدن و فشار آوردن بر روی عضلات باید به سرعت انجام گیرد و بعد آن را رها کنید. این حرکت را 5 مرتبه تکرار کنید و بعد عادی نفس بکشید.

* این تمرینات را به طور منظم در طول روز انجام دهید.

* پس از وضع حمل برای برگرداندن وضعیت عضلاتتان به حالت اولیه خود و درست کردن طرز ایستادن و نشستن خود تلاش کنید. اینکار دردهای ناحیه کمر را تخفیف خواهد داد و درد و فشار شانه ها را نیز کاهش می دهد. درست نشستن و ایستادن باعث میشود از اینکه تصور خواهید کرد قدتان بلندتر شده است، احساس بهتری پیدا کنید.

نکاتی مهم برای طرز ایستادن و نشستن

    * وزنتان را در سه نقطه در پاها تنظیم کنید—پاشنه، کف انگشت شست و کف انگشت کوچک—وزن را بیشتر باید روی پنجه پا حس کنید. ران ها را کاملاً صاف و هم تراز و رو به جلو نگه دارید.
    * وزنتان را بین رانها تنظیم کنید، زانوها را کمی خم کنید تا تحمل وزن بدن برایتان راحت تر شود و عضلات را از جلوی رانها بالا بکشید.
    * باسن را بالا نگه دارید و سفت کنید. لگن را کمی خم کرده و کمرتان را بکشید و شما می توانید با قرار دادن لگن و ستون فقرات در یک خط که باعث کشیده و صاف شدن عضلات کمر می شود، درد کمرتان را کاهش دهید.
    * سعی کنید با تو کشیدن عضلات شکم هر زمان که به آن فکر میکنید، موقع راه رفتن، رانندگی، یا توقف پشت چراغ قرمز یا شیر دادن به بچه، صاف و تخت بودن شکمتان را به آن برگردانید.
    * قفسه سینه تان را بالا بکشید. قرار گرفتن صحیح و مناسب ستون فقرات و بالا کشیدن قفسه سینه، وضعیت تنفس شما را بهبود می بخشد.
    * شانه ها را بالا و پایین کنید. دست شدن طرز ایستادن و نشستن شما، درد گردن، سرگیجه و دردهای پشت را کاهش می دهد.
    * دست ها را باز به عقب بکشید. این تمرین باعث می شود که سینه و شانه ها کاملاً باز شود.

هر روز

سعی کنـید هر روز 5 تمرین نگه داشتن عضلات لگن خاصره و 5 تمرین طولانی مدت تر (6-4 ثانیه) همین حرکت را انجام دهید. وقتی این تمرین برایتان ساده شد، سعی کنید تعداد تکرارها و طول مدت آن را افزایش دهید.

گه گاه بچه را در کالسکه بنشانید و به پیاده روی بروید. حین پیاده روی عضلات شکم را خوب تو کشیده و سفت کنید، و شانه ها و قفسه سینه را به عقب باز کنید.

در شش هفته (پس از چک آپ بعد از وضع حمل):

بهتر است تا زمان چک آپ بعد از وضع حملتان صبر کنید و بعد در هر کلاس ورزی که مایل بودید ثبت نام کنید. برخی از خانم ها که ضعیف تر هستند حتی 8 تا 10 هفته صبر می کنند.

    * هر نوع برنامه ورزشی را تدریجاً شروع کنید و به بدنتان فرصت دهید که در چند هفته خود را بسازد.
    * حین ورزش حتماً بطری آب همراه داشته باشید به ویژه اگر خودتان به نوزادتان شیر می دهید.
    * درد علامت هشداردهنده ای است که نباید نادیده انگاشته شود. اگر حین ورزش دردتان گرفت، حتماً یا تمرین را متوقف کنید و یا شیوه تمرین را اصلاح کنید. (هر زمان که احساس کردید برای بدنتان کافی است دست از ادامه تمرین بکشید)
    * سعی کنید توازن اندامتان را حفظ کنید، خوب بنشینید و خوب بایستید.
    * وقتی نوبت به تمرین دادن عضلات شکم می رسد، اطمینان یابید که قبل از رفتن سراغ تمرینات پیشرفته تر، عضلات راست شکمتان به سمت هم برگشته اند.(می توانید از پزشک یا مربی ورزشتان بخواهید به شما طریقه چک کردن این عضلات را نشان دهد).
    * تا جای ممکن عضلات شمتان را صاف و تخت نگه دارید. حین تمرین حتماً عضلات شکمتان را تو کشیده و سفت کنید.

در 5 الی 6 ماه پس از وضع حمل:

خیلی خوب است که تا 5 ماه بعد از وضع حمل هر چیزی که به بدنتان فشار وارد میکند را کنار بگذارید. این فشارها مثلاً در مواقعی که هر دو پا را همزمان از زمین بلند میکنید و یا می دوید می تواند ایجاد شود. با اینکار اجازه می دهید تاثیر هورمون شل کردن عضلات کمتر شود. این هورمون رباط ها را برای بیرون آمدن آسانتر نوزاد از لگن خاصره و مجرای مخصوص آن شل می کند. اما این شل شدگی روی همه مفاصل بدن تاثیر می گذارد (حتی روی انگشت کوچک) و تاثیر آن بر روی مفاصل باقی مانده و دردهای کمر و زانو را پدید می آورد.

روشهاي آگاهي از زمان بارداري

در روش آگاهي از زمان باروري ، مجموعه اي از اطلاعات به خانمها داده مي شود تا آنها بدانند که در چه روزهايي از ماه به احتمال زياد مي توانند در صورت انجام مقاربت حامله شوند ودر چه روزهايي اين احتمال کم مي باشد . خانمها مي توانند با مشاهده تغييراتي که در بدنشان ايجاد مي شود بفهمند که زمان تخمک گذاري (آزاد شدن تخمک از تخمدانها ) چه موقعي مي باشد . سپس آنها مي توانند با استفاده از اين اطلاعات از بروز حاملگي جلوگيري نمايند .
موثر ترين راه براي کشف اين موضوع که زمان باروري هر شخصي در چه روزهايي از ماه مي باشد ، استفاده از هر سه روشي است که در اينجا توضيح داده مي شود .
آگاهي از زمان باروري ، ميزان درک خانمها را در مورد بدن و سيکل (چرخه) قاعدگي شان افزايش مي دهد . براي اينکه اين روش بعنوان يک روش جلوگيري از بارداري موثر واقع شود ، بايد خانمها در روزهايي که احتمال باروري زيادي وجود دارد از انجام مقاربت خودداري نمايند و يا اينکه از ساير روشهاي جلوگيري از بارداري (مثل کاندوم) استفاده کنند . بطور کلي تقريبا يک سوم از روزهاي هر ماه را روزهاي باروري تشکيل مي دهد .
روش آگاهي از زمان باروري متکي به اطلاعات زير مي باشد :
* چهار ده روز قبل از اينکه خونريزي عادت ماهانه بعدي شروع شود ، يک تخمک از تخمدان رها مي شود ( به اين وضعيت اصطلاحا تخمک گذاري گفته مي شود ).
* بعد از انجام مقاربت ، اسپرمهاي آقايان مي توانند تا پنج روز نيز در دستگاه تناسلي خانمها زنده بمانند ( اگر چه اکثر آنها بعد از دو روز از بين مي روند ) .
* در صورتي که از سه روز قبل تا سه روز بعد از زمان تخمک گذاري مقاربت انجام شود احتمال وقوع حاملگي زياد مي باشد.
* از آنجايي که زمان دقيق تخمک گذاري (آزاد شدن تخمک از تخمدان) را نمي توان دقيقا پيش بيني نمود ، بنابراين 2 تا 3 روز نيز به شروع و انتهاي اين دوره بايد اضافه نمود . روش آگاهي از زمان باروري براي خانمهايي که داراي زمانهاي قاعدگي منظم در هر ماه مي باشند بسيار موثر مي باشد.
روش تقويمي (روش ريتم)
در روش تقويمي ، خانمها مي توانند از سوابق قاعدگي هاي قبلي خود به عنوان يک راهنما استفاده نمايند. در اين روش هر خانمي مي تواند ميانگين روزها را در سيکل قاعدگي خود حساب نموده و زمانهاي باروري آينده خود را تخمين بزند.
شروع به نوشتن دوره هاي قاعدگي خود به مدت 8 تا 12 ماه نماييد . اولين روز قاعدگي (اولين روز خونريزي) را بعنوان "روز يک" دوره قاعده گي در نظر بگيريد.
کوتاهترين و بلند ترين چرخه قاعدگي را در نظر بگيريد . عدد 18 را از کوتاهترين چرخه قاعدگي خود کم نماييد و آن را بعنوان اولين روز باروري يادداشت نماييد . عدد 11 را از بلند ترين چرخه قاعدگي کم نموده و آن را بعنوان آخرين روز بارداري در نظر بگيريد.
مثال: تعداد روزهاي بين "روز يک" يک چرخه قاعدگي تا "روز يک" چرخه قاعدگي بعدي در يک خانم عبارتند از :
فروردين 29 روز- ازديبهشت 26 روز(کوتاه ترين چرخه)- خرداد 30 روز – تير 31 روز(بلند ترين چرخه )- مرداد 30 روز
در اين مثال مي بينيم که کوتاهترين چرخه قاعدگي در اين خانم 26 روز و بلند ترين آن ، 31 روز مي باشد . عدد 18 را از26 کم مي کنيم تا اولين روز باروري بدست آيد (روزهشت) . عدد 11 را هم از 31 کم مي کنيم تا آخرين روز باروري بدست آيد ( روز بيست) . بنابراين در اين خانم روزهاي 8 تا 20 هر چرخه قاعدگي روزهاي باروري هستند يعني احتمال حاملگي در اين روزها زياد مي باشد و بايد در اين روزها يا از مقاربت خود داري نمايد و يا اينکه از ساير روشهاي جلوگيري از بارداري (مثل کاندوم) استفاده نمايد.
ارزيابي ترشحات دهانه رحم
در طي يک دوره قاعدگي ، قوام يا غلظت ترشحات دهانه رحم در روز هاي قبل از تخمک گذاري ، ترشحات دهانه رحم به بالا کشيدن و بالا بردن اسپرمها به داخل رحم و از آنجا به لوله اي فالوپ يعني جايي که معمولا لقاح انجام مي شود کمک مي نمايد .
ترشحات گردن رحم همچنين به بقاي اسپرمها در داخل رحم کمک مي کند .
در يک چرخه قاعدگي طبيعي معمولا بعد از پنج روز خونريزي قاعدگي ، سه يا چهار روزمهبل خشک مي باشد ، سپس با ترشحات مايعي سفيد يا زرد رنگ و چسبناک روزهاي خيس بودن آغاز مي گردد . اين خيس بودن به تدريج افزايش يافته تا به روزي مي رسيم که خيس ترين روز مي باشد . در اين روز ترشحات فراوان ، صاف ، ليز و لغزنده و خيلي کش مي آيد ( مثل سفيده تخم مرغ ) . معمولا تخمک گذاري از دو روز قبل تا دو روز بعد از پيدا شدن چنين حالتي رخ ميدهد . با يادداشت نمودن ميزان ترشحات و پيدا کردن خيس ترين روز هر دوره قاعدگي مي توانيد روزهاي تخمک گذاري را مشخص نماييد .
با استفاده از يک اسپکولوم (speculum) پلاستيکي مي توانيد خودتان ترشحات دهانه رحم را از نظر قوام و غلظت آن ارزيابي نماييد .
روش اندازه گيري دماي پايه اي بدن
هنگامي که يک خانم هر روز دماي بدن خود را اندازه مي گيرد متوجه مي شود که وقتي تخمک گذاري انجام ميشود تغييراتي در دماي بدنش ايجاد مي گردد . درست قبل از زمان تخمک گذاري ، دماي بدن بطور موقتي به مدت کوتاهي پايين مي آيد . در عرض 12 ساعت که تخمک گذاري انجام مي شود دماي بدن چند دهم درجه بالا مي رود و تا هنگام قاعدگي بعدي به همان حالت بالا باقي مي ماند . وقتي درجه حرارت به مدت سه روز در همان حد بالا باق بماند ، روزهاي باروري پايان يافته و روزهايي که مي توان بدون هيچگونه وسيله جلوگيري از بارداري مقاربت انجام داده و حامله نشد شروع مي گردد .
همانند روش تقويمي ، در روش اندازه گيري دماي پايه اي بدن ، شما بايد به مدت 8 تا 12 ماه دماي بدن خود را اندازه گيري و يادداشت نماييد تا بتوانيد از آن بعنوان يک روش نسبتا مطمئن جلوگيري از بارداري استفاده نمائيد .
يکي از اشکالات اين روش آن است که دماي بدن افراد ممکن است بر اثر بيماريهاي مختلف ، کم خوابي يا مصرف داروها نيز تغيير يابد .
ساير علائمي که در هنگام تخمک گذاري در بدن تغيير مي يابند عبارتند از :
* تغييراتي در وضعيت قرار گيري رحم
* درد خفيف يا انقباضات خفيفي در يک طرف قسمت تحتاني شکم ( در محل يکي از تخمدانها)
* نرم شدن دهانه رحم
* حساس شدن دهانه رحم
* حساس شدن پستانها
بنابراين براي جلوگيري از بارداري به روش "آگاهي از زمان باروري" بايد در زمانهاي باروري يعني از 5 روز قبل تا 3 روز بعد از تخمک گذاري از مقاربت نمودن پرهيز نمود و يا اينکه از ساير روشهاي جلوگيري از بارداري مثل کاندوم در طي اين روزها استفاده نمود .
مزاياي جلوگيري از بارداري به روش "آگاهي از زمان باروري"
* هيچگونه عوارض جانبي ندارد
* در خانمهايي که داراي دوره هاي قاعدگي منظمي هستند بسيار موثر مي باشد
* اطلاعات خانمها را نسبت به بدن خود افزايش مي دهد
معايب جلوگيري از بارداري به روش " آگاهي از زمان باروري"
* آموختن اين روش زمان نسبتا زيادي مي خواهد
* اين روش نياز به محاسبه و همکاري طرفين دارد
* شکست اين روش نسبت به ساير روشها بيشتر مي باشد.

بهترين فاصله بين دو بارداري چقدر است؟

وقتي خبر تولد اولين فرزند خانواده به گوش مي‌رسد، همه بدون استثنا خوشحال مي‌شوند. مادر هم كه از همه خوشحال‌تر است چون باري را كه 9 ماه با خودش حمل كرده بر زمين مي‌گذارد. اما بعد از مدتي كوتاه سيلي از افكار مختلف و نگراني‌هاي تازه به ذهن او هجوم مي‌آورند. يكي از اين نگراني‌ها ترس از بارداري مجدد است و اينكه مادر و پدر هر دو بايد تصميم بگيرند كه دومين فرزند خود را (البته اگر مي‌خواهند فرزندي ديگر داشته باشند) چه موقع به دنيا دعوت كنند! و اينجاست كه بحث فاصله‌گذاري بين بچه‌ها داغ مي‌شود .
يك مادر 34 ساله مي‌گويد:<ما 3 فرزند داريم كه فاصله آنها از هم 19 ماه است. وقتي خيلي كوچك بودند زندگي ما به يك جهنم واقعي تبديل شده بود. تصور كنيد سه بچه با فاصله كم و با نيازهاي تقريبا مشترك چه بلايي بر سر آدم مي‌آورند؟ اما الان كه آنها بزرگتر شده‌اند اوضاع خيلي خوب است. آنها تنها نيستند و حسابي با هم بازي مي‌كنند.>
ايراد اين ماجرا كاملا مشخص است. پدر و مادر از شدت خستگي جسمي و روحي تاب وتوان ندارند. وقتي فاصله سني بچه‌ها از هم كم باشد پدر و مادر حداقل براي يكي دو سال اول به شدت خسته‌اند. اين صحنه را تصور كنيد كه مادر بايد در همان حال كه به نوزادش شير مي‌دهد، بچه بغل به دنبال كودك نوپاي خودش هم بدود. اي كاش فقط دويدن بود چون بايد همراه او از مبل و ميز و صندلي هم بالا وپائين برود!
به اين ترتيب پشت سر هم بچه دار شدن كه در قديم بسيار ديده مي‌شد، طوري كه فاصله بچه‌ها از هم فقط 9 ماه بود، در اين روز و زمانه، يك فاجعه محسوب مي‌شود. از نظر علمي هم عدم فاصله‌گذاري مناسب بين فرزندان مردود است. همزمان با شير دادن به يك فرزند، مادر بايد به فرزند ديگر هم كه در رحم در حال رشد است، مواد غذايي برساند كه در بسياري موارد اين كار به ضرر هر سه نفر تمام مي‌شود. ضمنا مادر بارداري كه با تهوع و علايم اوليه بارداري دست به گريبان است و بدليل مراقبت از فرزند ديگر كه هنوز كوچك است، خواب كافي هم ندارد نمي‌تواند مراقبت خوبي از خود و كودك متولد شده به‌عمل آورد كه در اين بين تكليف جنين هم كاملا مشخص است.
در اواخر بارداري هم كه مادر سنگين مي‌شود، كودك اول انتظار دارد كه مادر او را در آغوش گرفته و راه ببرد و اين مسئله براي مادر كاملا عذاب آور و در شرايطي غير ممكن است. شايد به خاطر همين مشكلات، بسياري از خانواده‌ها تصميم مي‌گيرند كه فاصله بين بچه‌ها بيشتر باشد. بعضي‌ها صبر مي‌كنند تا فرزند اول كاملا مستقل شده يعني خودش غذا بخورد، دستشويي برود و لباس بپوشد و بعد به فرزند دوم فكر كنند. بعضي‌ها هم معتقدند بچه اول به مدرسه برود و چند سال هم صبر كنند تا او از پس مشكلات مدرسه برآمده و بعد بچه دار شوند.
شايد جالب باشد كه بدانيد فاصله‌گذاري بيش از حد بين بچه‌ها هم خودش دردسر‌هايي دارد كه بايد به آن‌ها هم توجه كرد.

نه كم، نه زياد
جديدترين مطالعات نشان داده‌اند فاصله خيلي كم و يا خيلي زياد بين بچه‌ها باعث بروز مشكلاتي در دومين كودك شده و احتمال اين خطر‌ها بسيار زياد مي‌شود.
اين مطالعه كه در مجله انجمن پزشكي آمريكا به چاپ رسيده، توسط محققان دانشگاه كلمبيا انجام شده است. آنها معتقدند اگر فاصله بين بچه‌ها كمتر از 18 ماه و يا بيشتر از 59 ماه باشد، امكان بروز مشكلات متعدد براي فرزند دوم افزايش پيدا مي‌كند.
در اين مطالعه سن مادر و حتي وضعيت اجتماعي اقتصادي او هم در نظر گرفته شده است. آنها بر اين باورند كه اگر فاصله بارداري‌ها كمتر از 18 ماه باشد، 40 درصد خطر تولد نوزاد نارس بيشتر شده، امكان كم بودن وزن نوزاد حين تولد 61 درصد افزايش پيدا كرده و سن تولد نوزاد هم در 26 درصد موارد كمتر از يك نوزاد طبيعي مي‌شود. شايد جالب باشد كه به اين نتايج بيشتر و دقيق‌تر توجه كنيم. اگر فاصله بين بارداري‌ها كمتر از 18 ماه باشد به ازاي هر يك ماهي كه اين فاصله كوتاهتر مي‌شود، بايد منتظر اين اتفاقات باشيم: خطر تولد نوزاد نارس تا 2 درصد و خطر تولد نوزاد با وزن كم تا 3/3 درصد بيشتر مي‌شود.
از طرف ديگر اگر فاصله بارداري‌ها بيش از 59 ماه (يا 5 سال) باشد، خطر تولد نوزاد نارس تا 0/6 درصد و نوزاد با وزن كم تا 0/9 درصد بيشتر مي‌شود. شايد به همين دلايل باشد كه متخصصان زنان و زايمان معتقدند براي فاصله‌گذاري بين بچه‌ها بايد عاقلانه تصميم گرفت. از طرفي خانواده بايد از نظر جسمي، روحي و مالي به وضعيت مناسب‌تري برسند و وقت كافي براي هر بچه بگذارند. از طرف ديگر اگر اين فاصله بسيار زياد باشد علاوه بر بروز خطرات جسمي، مادر دچار سالخوردگي و بي‌حوصلگي شده و امكان رشد و پرورش مناسب را براي او ندارند ضمن اينكه خطرات ژنتيكي هم براي كودك دوم مطرح است.
در واقع، وقتي كه فاصله بارداري‌ها زياد باشد ظرفيت و توان بارداري‌ مادر كم شده و همين كاهش توان باروري مادر باعث مي‌شود جنين نتواند بطور صحيح و مطلوب رشد و تكامل پيدا كند. تحقيقي ديگر كه در مجله پزشكي انگليس چاپ شده است، نشان داده فاصله كم بين بارداري‌ها خطر مرگ نوزاد را بيشتر مي‌كند. اين محققان به پروتئيني اشاره كرده‌اند كه تنظيم كننده زايمان است و وقتي فاصله بارداري‌ها كم باشد امكان توازن اين پروتئين دربارداري وجود ندارد، در نتيجه خطر مرگ جنين را تهديد مي‌كند.

عجله، كار كيست؟
تحقيقات و بررسي‌هاي متعدد فوايد فاصله‌گذاري مناسب بين بچه‌ها را كاملا روشن كرده است، چون در اين بين نه تنها سلامت جسمي و ذهني كودك وضع بهتري پيدا مي‌كند بلكه والدين هم فرصت رسيدگي به بچه‌ها را پيدا كرده و كيفيت زندگي و تكامل كودكان بسيار بهتر و بيشتر مي‌شود. در اكثر بررسي‌ها مشخص شده است وقتي فاصله بين كودكان كمتر از 2 سال باشد احتمال كاهش بهره هوشي )IQ( در كودك بيشتر از خانواده‌هايي است كه فاصله بين بچه‌ها‌يشان بيشتر از 2 سال است.ضمنا وقتي فاصله سني بچه‌ها از هم بسيار زياد باشد امكان برقراري ارتباط و بازي با هم در آنها كم مي‌شود. البته در بعضي موارد اين فاصله‌گذاري‌ها به دليل بي‌دقتي نيست. گاهي بارداري ناخواسته اتفاق مي‌افتد و گاهي مادر به دليل نازايي بوسيله روش‌هاي مختلف درمان شده است و مي‌ترسد كه با افزايش سن امكان بارداري مجدد در او بسيار كم‌تر شود، در نتيجه به فاصله كمي بچه دوم را به‌دنيا مي‌آورد. با توجه به تمامي اين نكات و با دقت به اين موضوع كه در مورد فاصله مطلوب بين بارداري‌ها هنوز بحث و اختلاف نظر وجود دارد، اما دانشمندان همچنان معتقدند اين فاصله نبايد كمتر از 18 ماه (البته بعضي‌ها حداقل 18 تا 23 ماه را توصيه مي‌كنند) و يا بيشتر از 5 سال باشد چون در هر دو حالت، امكان بروز مشكلاتي براي كودكان و والدين وجود دارد.
منبع : Planning a Family : Web MD  ترجمه: فرشته آل‌علي

اسيد فوليك باعث افزايش دوقلو زايي مي شود

درست در زماني كه دولت انگلستان در حال تصميمگيري براي غني‌سازي آرد اين كشور با اسيد فوليك بود، نتايج يك پژوهش كه در شماره هفته گذشته نشريه لانست به چاپ رسيد نشان داد كه چنين كاري مي‌تواند باعث افزايش آمار تولد دوقلوهايي شود كه با روش آي. وي. اف به دنيا مي‌آيند.

اسيد فوليك يا ويتامين B9 يكي از مواد حياتي و لازم براي تولد نوزادان سالم و جلوگيري از بروز نقايص كانال نخاعي در جنين است و به همين دليل به خانم‌هايي كه قصد باردارشدن دارند يا كمتر از 12 هفته از بارداري آنها مي‌گذرد، توصيه مي‌شود اسيد فوليك مصرف كنند. مدتهاست دانشمندان دريافته‌اند كه كمبود اسيد فوليك در دوران بارداري موجب تولد نوزادان كم وزن مي‌شود. از آنجا كه اغلب زناني كه در انگلستان باردار مي‌شوند از قبل براي اين كار برنامه‌ريزي نمي كنند، دولت اين كشور در نظر داشت تا آرد را با اسيد فوليك غني‌سازي كند.اما با وجود مفيد بودن اين ويتامين براي نوزادان‌آينده، زياده‌‌روي در مصرف آن نيز مشكل‌ساز شناخته شده به طوري كه محققان مي گويند اسيد فوليك در زناني كه از راه آي.‌وي.‌اف براي بارداري اقدام مي‌كنند، موجب دوقلوزايي مي‌شود.
آي.‌وي.‌اف يكي از روش‌هايي است كه به تازگي براي درمان ناباروري بسيار به كار گرفته مي‌شود اما با وجود پيشرفت‌هاي اخير صورت گرفته در اين روش، تنها يك بار از هر پنج بار تلاش براي آي. وي. اف به باروري و تولد نوزاد زنده مي‌انجامد. به همين دليل اغلب پزشكان براي افزايش احتمال موفقيت، بيش از يك جنين را در محيط باروري مي‌كارند.
پژوهشگران انگليسي براي انجام اين پژوهش 602 زن را كه تحت گذراندن دوره آي.‌وي.‌اف براي بچه‌دار شدن بودند، مورد پيگيري قرار داده و ارتباط ميزان اسيد فوليك مصرفي آنها را با نتيجه درمان آي.‌وي.‌اف بررسي كردند.
نتايج تحقيقات نشان داد كه پس از انتقال دو جنين، تولد دوقلوها با ميزان بالاي اسيد فوليك در خون مادر و نيز سن كم او ارتباط دارد، اما مقدار زياد اين ويتامين سبب افزايش شانس موفقيت بعد از آي.‌وي.‌اف نمي‌شود.
اين يافته‌ها با تجربه واقعي رخ داده در سال 1998 در آمريكا مطابقت دارد، زماني كه غني‌سازي آرد اين كشور با اسيد فوليك منجر به افزايش 11 تا 13 درصدي چند قلوزايي در زناني شد كه تحت درمان نازايي قرار داشتند. دكتر هاگارتي سرپرست اين پژوهش مي‌گويد: <بايد به زنان توصيه كنيم كه در مصرف اسيد فوليك زياده‌روي نكنند.>
نكته جالب ديگري كه در اين پژوهش به دست آمد اين است كه يكي از ژن هاي انساني كه در سوخت و ساز اسيد فوليك در بدن نقش دارد، با احتمال موفقيت آي.‌وي.‌اف نيز مرتبط است. نويسندگان اين پژوهش معتقدند شايد بتوان روزي از اسرار اسيد فوليك براي درمان ناباروري سود جست.‌

بايد از استرس در دوران بارداري جلوگيري كرد

به گفته محققان، در دوران بارداري هر گونه استرس در پيشرفت مغز كودك موثر است.

به گزارش سلامت نیوزو به نقل از پايگاه خبري آبزرور، بر اساس مطالعاتي كه بر روي 200 زن باردار و بررسي مغز كودكان آنها در هيجده ماهگي مشخص شد، در طول اين دوران گروهي از زنان به بيماري‌هاي فكري و روحي و گروهي ديگر به علت روابطي كه با همسرانشان داشتند دچار استرس بودند.
بنابراين گزارش، نتايج مطالعات نشان داد كودكان اين مادران نيز به استرس،‌ اضطراب، مشكلات و بيماري‌هاي روحي و رفتاري دچار شدند زيرا هورمون استرس از خون مادر به جنين سرايت مي‌كرد

سرگيجه دوران بارداري نشانه کم خوني است

متخصصان معتقدند زنان بارداري که اغلب دچار تنگي نفس و سرگيجه مي شوند بايد مورد بررسي و معاينه کم خوني قرار گيرند.

به گزارش سلامت نیوز به  نقل از خبرگزاري آلمان دراغلب مادران مبتلا به کم خوبي دوران باداري کمبود گلبول قرمز مشاهده مي شود.
 بنابراين گزارش به گفته متخصصان زنان در مونيخ آلمان اين نقص اغلب با رشد جنين و افزايش نيازش به مواد ساختي که براي ساخت خون لازم است ايجاد مي شود. از علائم اوليه و هشداردهنده کم خوني در اين دوران تمرکز نداشتن، رنگ پريدگي و صداي گوش است.
همچنين متخصصان تاکيد کردند کم خوني در اين دوران مي تواند ناشي از تغذيه حاوي آهن و اسيدفوليک کم باشد.
براساس اين گزارش اين عارضه در مادران اغلب با مصرف آهن، اسيدفوليک و مکمل هاي ويتامين درمان مي شود.

بارداران ورزش كنند

الهه متولي ـ مريم صابوني - كارشناس مامايي:تحقيقات علمی و پزشکی ثابت کرده است که ورزش در دوران بارداری برای مادر و جنين مفيد است و باعث تندرستی و شادابی هر دو می‌شود، اما در اين رابطه نکاتی هست که توجه به آن‌ها لازم و ضروری است.

آيا ورزش كردن در دوران بارداری خطرناک است؟
اگر حاملگي جنين دو يا چند قلو نيست و مادر مبتلا به عوارض بارداري مثل فشارخون بارداري و يا بيماري شديد قلبي و ... نباشد، در طي بارداري مي‌تواند ورزش كند.
فايده ورزش كردن در بارداري چيست؟
ورزش كردن، باعث نظم در گردش خون مي‌شود. ضمن اين‌که ورزش راه لذت‌بخشي براي آماده شدن براي تغييرات دوران بارداري است و مزايايي چون احساس راحتي، داشتن انرژي بيشتر و بهتر خوابيدن در شب؛ كاهش گرفتگي ساق پا، يبوست و تنگي نفس؛ كاهش درد كمر و بهبود وضعيت قرارگيري ستون فقرات؛ تقويت عضلات پشت، ران و باسن؛ كاهش استرس و اضطراب؛ كاهش اضافه وزن در دوران بارداري وبازگشت سريع‌تر به وزن پيش از اين دوران، تحمل بهتر درد و همچنين احساس بهتر از لحاظ عاطفي و جسماني؛ كاهش بروز عوارضي از قبيل ورم قوزك پا و واريس وريدي را در پی دارد.
در اين دوران چقدر بايد ورزش كرد؟
خانم‌های باردار بايد به طور منظم و پيوسته (حداقل 3 بار در هفته) ورزش کنند و در صورت بروز هر نوع علامت مثل خستگي مفرط، سرگيجه، تنفس‌هاي بسيار تند وسطحي و احساس خفگي، بايستي ورزش را متوقف كنند. در طول ورزش تعداد ضربان قلب نبايد از 130 تا 150 بار در دقيقه بيشتر شود. در طول ورزش هر 15 دقيقه يك بار كمي استراحت كنند. در هواي خنك و با پوشش مناسب فصل، همراه با مصرف كافي مايعات ورزش کنند تا حرارت اضافي بدنشان دفع شود. ضمناً بر حسب شدت و نوع ورزش بدن به ميزان کالری بيشتر نياز دارد.
چه ورزش‌هايي را براي دوران بارداری پيشنهاد مي‌كنيد؟
پياده‌روي: پياده‌روي براي هضم غذا، گردش خون بهتر و نگهداري شكل بدن بسيار مفيد است.
شنا: شنا كردن در دوران بارداري بسيار مفيد است و ورزش‌هاي ايروبيك آبي موجب كاهش درد كمر در اين دوران مي‌شود.
يوگا: يوگا باعث تقويت ميزان انرژي و كاهش فشارهاي
ذهني ـ رواني می‌شود. همچنين به خانم‌های باردار ياد مي‌دهد كه چگونه تنفسشان را كنترل كنند و در طي زايمان كاملاً
متمركز باشند.
چه ورزش‌هايي برای بارداری مضر است؟
ورزش‌هاي در حالت طاق‌باز براي مدت طولاني، مخصوصاً در سه ماهه دوم و سوم حاملگي، سرپا ايستادن طولاني و بدون حركت، ورزش‌هايي كه خطر وارد شدن صدمه (خصوصاً شكم) در آن‌ها بالاست. (مثل بسكتبال، اسب‌سواري، شيرجه رفتن به داخل آب و...)، سونا و پرش و دراز و نشست.

آيا زنان باردار مجاز به استفاده از لوسيون های حمام آفتاب هستند؟

برخلاف عقيده، عموم و شايعات موجود در بين مردم استفاده از لوسيون هاي حمام آفتاب (برنزه کننده ها) کمتراز خود آفتاب گرفتن ضرر دارد. سوختگي ها و برنزه شدگي هاي پوست احتمال بوجود آمدن چين و چروک را در پوست زياد مي کند. حال ديگر مهم نيست چگونه اين سوختيها روي پوست بوجود آمده باشند .
 
تابش خورشيد (آفتاب) برروي پوست صورت و پيشاني  باعت بروز لکه هايي در صورت می شود که اين امر در  زنان باردار که خود به دليل تغييرات هورمونی مستعد به وجود آمدن لک هستند بيشتر  نمود پيدا مي کنند. بنابراين به زنان باردار توصيه می شود که در صورت امکان کمتر در معرض آفتاب و نور مستقيم خورشيد قرار گيرند.

آيا زنان باردار مجاز به استفاده از کرمهاي ضدآفتاب هستند؟

هيچ دليل ثبت شده اي وجود ندارد که مواد شيميايي موجود در کرمهاي ضد آفتاب که از طريق پوست جذب مي شوند به هر ميزاني که باشد به مادر يا به جنين آسيبي رسانده باشد. اگر شما بخواهيد که بيش از حد محتاط باشيد مي توانيد از يک نوع کرم ضدآفتاب غيرشيميايي استفاده نماييد.

فر کردن دائمي و صاف کردن مو در زنان باردار

مانند رنگ کردن اين دو کار نيز با مواد شيميايي ارتباط دارد وبا پوست سر شما تماس پيدا مي کند در نتيجه در پوست شما جذب خواهند شد. بيشتر تحقيقات (البته تحقيقات محدود) نشان داده اند که فر کردن و صاف کردن ضرري براي شما نخواهد داشت اما بهتر است تا سه ماهه دوم يا سوم صبر کنيد.
 

رنگ کردن مو در زنان باردار

اگر شما قبل از باردار شدن موهايتان را رنگ کرده ايد احتمالا مي خواهيد بدانيد که آيا اين کار درست بوده است يا نه ، آيا آسيبی به شما و جنين شما خواهد رساند يا نه؟
 
متاسفانه پاسخ  آسان و صريحی براي اين سوال وجود ندارد. پوست کف سر بسيار جاذب است هنگام رنگ کردن مقدار کمي از مواد شيميايي رنگ وارد جريان خون شما مي شود. دانشمندان در مطالعات و آزمايشاتی که بر روی حيوانات انجام داده اند ، مواد شيميايي مو را با ناقص الخلقه شدن نوزادان مرطبت دانسته اند. به هر حال ، اين مساله وقتي پيش مي آيد که دفعات رنگ زدن ها بسيار زياد باشد و موهاي شما زياد در معرض رنگ شيميايي قرار بگيرند. در عين حال بر اساس مطالعاتي که بر روي انسان ها انجام شده رنگ کردن مو هنگام بارداري مطمئن و بدون خطر مي باشد و هيچگونه آسيبي به جنين وارد نميکند.

اما واقعيت اين است که هنوز تحقيقات پايان نيافته و جواب صددرصد و مشخصي براي اين سوال وجود ندارد. بسياري از پزشکان توصيه مي کنند خانمهاي باردار براي رنگ کردن موهايشان تا سه ماهه دوم يا سوم صبر نمايند. چون سه ماهه اول زمان شکل گيري جنين و پيشرفت سلولهاي اوليه جنين مي باشد و جنين بسيار حساس و آسيب پذير است. در ضمن ترجيحا مي توانيد به جاي رنگ کردن کل موها از "هاي لايت" کردن استفاده کنيد زيرا هاي لايت نياز زيادي به رنگ و مواد شيميايي ندارد و کمتر هم با پوست سر تماس دارد در نتيجه پوست کف سر رنگي نمي شود. اين روش مي تواند تا حدي مطمئن تر از رنگ کردن تمام موها باشد .

آيا زنان باردار مجاز به استفاده از کرمهاي ضدآفتاب هستند؟

هيچ دليل ثبت شده اي وجود ندارد که مواد شيميايي موجود در کرمهاي ضد آفتاب که از طريق پوست جذب مي شوند به هر ميزاني که باشد به مادر يا به جنين آسيبي رسانده باشد.  اگر شما بخواهيد که بيش از حد محتاط باشيد مي توانيد از يک نوع کرم ضدآفتاب غيرشيميايي استفاده نماييد.

قرص جلوگيری از بارداری: قرصهای تركيبی خواركی

قرص خوراكي جلوگيري از بارداري چيست؟

قرصهاي خوراكي از روشهاي متداول و مطمئن پيشگيري از حاملگي است كه بوسيله
پزشك يا كاركنان بهداشتي درماني تعليم ديده تجويز مي شود. قرصهاي خوراكي تركيبي حاوي دو هورمون ساختگي استروژن و پروژسترون است كه مشابه هورمونهاي طبيعي عمل كرده و سبب ايجاد سيكل منظم قاعدگي مي شوند.

قرصهايي كه از تركيب دو هورمون تشكيل شده اند، معروف به قرصهاي جلوگيري از بارداري هستند. در حاليكه قرصهاي هورموني ديگري نيز براي جلوگيري از بارداري وجود دارند كه مثلا فقط هورمون ساختگي پروژسترون (پروژستين) را دارند و براي پيشگيري از حاملگي در دوران شيردهي مصرف مي شوند.

پيشگيري از بارداري بصورت اضطراري

روش اضطراري پيشگيري از بارداري چيست؟

روش جلوگيري از بارداري بصورت اضطراري به مجموعه اي از روشها و تكنيكهايي اطلاق مي شود كه در صورتي كه نزديكي بدون استفاده از يكي از راههاي مطمئن پيشگيري از بارداري انجام شود و يا عليرغم استفاده از يك روش مشخص، اتفاقي مانند پاره شدن كاندوم و يا نظير آن رخ دهد، مي توان از آن استفاده كرد. البته بايد در نظر داشت كه اين روش به هيچ وجه از انتقال بيماريهاي مقاربتي جلوگيري نمي كند.

تستهای تشخيص حاملگی خانگی

چگونه بايد از تستهاي حاملگي خانگي استفاده كرد؟

تستهاي حاملگي خانگي، وجود يكي از هورمونهاي نشانگر حاملگي به نام "گونادوتروپين جفتي انسان" يا hCG را در ادرار نشان مي دهد. اين هورمون كه توسط سلولهاي جفت توليد مي شود، ابتدا هنگامي كه تخمكِ بارور شده، در رحم جاي مي گيرد (تقريبا شش روز پس از حامله شدن)، در جريان خون شما وارد مي شود. سپس ميزان هورمون hCG در طي هفته هاي بعدي در بدن به سرعت افزايش پيدا كرده و مقدار آن هر دو روز دو برابر مي شود. 14 روز پس از حاملگي (يعني تقريبا همان زماني كه شما انتظار داريد پريود بعدي شروع شود)، برخي از تستهاي حاملگي ممكن است بتوانند اين هورمون را در ادرار شما تشخيص داده و نتيجه مثبت براي حاملگي را اعلام كنند. اما بر خلاف ادعاهاي تهيه كنندگان آنها، اين تستها غالبا آنقدر دقيق نيستند كه بتوانند حاملگي را در اين مرحله تشخيص دهند. در واقع، اگر يك هفته ديگر هم (پس از زماني كه انتظار داشته ايد پريود بعدي آغاز شود) صبر كنيد، مي توانيد اميد داشته باشيد كه نتيجه دقيق تري از اين تستها به دست آوريد.

ميزان آمادگی خود را براي بچه دار شدن، ارزيابی كنيد

اين سوالات مي توانند درك شما را در مورد آنچه براي بچه دار شدن بدان نياز داريد، همچنين در مورد مهارتهاي لازم براي موفق شدن در اين امر، افزايش دهد. سعي كنيد پاسخ خود را براي هر كدام از اين سوالات بنويسيد. توجه داشته باشيد كه دقت در مورد هر كدام از اين سوالات، مي تواند به شما كمك كند تا

• اطلاعات شگفت آوري در مورد خودتان به دست آوريد.
• يك بررسي واقع بينانه از خودتان و جايگاهتان در زندگي را داشته باشيد.
• پيش فرضهاي احتمالا غلط يا به درد نخور خود را دور بيندازيد.
• اگر مي خواهيد بچه دار شويد، تغييراتي را كه مي تواند شما را براي اين امر آماده كند، شناسايي كنيد.

آيا براي بچه دار شدن آماده هستيد؟

اين سوال براي برخي از افراد، ساده ترين سوالي است كه مي تواند مطرح شود: آنها همواره آمادگي آن را داشته اند كه صاحب فرزند شوند، زندگي شان بر همان منوالي مي گذرد كه دوست دارند، و واقعا مي توانند يك كودك را به زندگي خود راه بدهند. اما برخي ديگر ممكن است چندين سال براي آماده شدن جهت ورود يك كودك به زندگي شان تلاش كنند، يا احساس كنند كه پيش از بچه دار شدن بهتر است كمي تمرين كنند. كساني هم هستند كه هيچ وقت به فكر بچه دار شدن نمي افتند. وضعيت شما هرچه كه باشد، حتي اگر مي دانيد كه مي خواهيد بچه دار شويد، باز هم مي توانيد تصميم آگاهانه تري بگيريد.

بارداري بعد از 35 سالگي

شما نيز مانند بسياري ديگر، ممكن است دير ازدواج كرده باشيد يا ازدواج دومتان باشد و يا تاكنون خواسته ايد كه از نظر تحصيلي و شغلي به موقعيت تثبيت شده اي برسيد. بعضي زوج ها بعلت نازايي و تا زماني كه تحت بررسي كامل و يا حتي جراحي قرار نگرفته اند، قادر به باردارشدن نبوده اند. به هر دليل كه باشد شما تنها نيستيد و پژوهشگران اعتقاد دارند كه در قرن بيست و يكم تقريبا يك نوزاد از هر 10 نوزاد از مادري متولد خواهد شد كه 35 سال يا بيشتر سن دارد.

آيا مي توانم بعد از 35 سالگي باردار شوم؟

اسيد فوليك: پيشگيری از نقصهای عصبی در جنين

چرا به اسيد فوليك نياز دارم؟

مصرف فوليك اسيد كه به آن فولات يا ويتامين B9 نيز گفته مي شود، يكي از موادي است كه سبب پيشگيري از بروز اختلالات در تكامل لوله عصبي در جنين مي شود؛ اتفاقي كه سالانه از هر 1000 بارداري ممكن است يكي را درگير كند. مطالعات نشان مي دهند كه مصرف فوليك اسيد طي بارداري موجب كاهش يا پيشگيري از بروز اختلالات عصبي در جنين مي شود كه ناشي از بسته شدن نامناسب لوله عصبي در اوايل بارداري است. برخي از اين اختلالات عبارتند از : اسپينا بيفيدا ( باز باقي ماندن قاعده مهره ها كه سبب نمايان شدن نخاع و اعصاب مي شود)؛ انانسفالي (عدم وجود مغز و نخاع به صورت مادرزادي)؛ و انسفالوسل (بيرون زدگي مغز داخل حفره اي در جدار جمجمه). در مادراني كه يك ماه پيش از باردار شدن مقدار دوز پيشنهاد شده (400 ميكروگرم روزانه) اسيد فوليك را مصرف كرده و آنرا تا پايان سه ماهه اول ادامه داده اند وقوع اين بيماريها در جنين كمتر گزارش شده است. همين يك دليل كافيست تا هر خانم باردار حتي پيش از بارداري مصرف اين ماده را آغاز كند. به علاوه برخي از مطالعات نيز افزايش احتمال وقوع سقط، شكاف لب يا كام، اختلالات اندامها و انواع خاصي از اختلالات قلبي را در نوزادان مادراني كه به نظر مي رسيده در طول بارداري به اندازه كافي فوليك اسيد مصرف نكرده اند، نشان داده است.

متوقف كردن روشهای جلوگيری از بارداری

احتمال دارد شما نيز مانند بسياري ديگر زمان زيادي از بزرگسالي خود را صرف اين كرده باشيد كه براي باردار نشدن چه بايد كرد! حال وقت آن رسيده كه فارغ از هر روش جلوگيري از بارداري باشيد. ممكن است لازم باشيد نكاتي را در مورد ترك روش جلوگيري كه اتخاذ كرده بوديد بدانيد؛ بعضي از افراد دوست دارند بدانند بعد از ترك يك روش چه مدت نبايد يا نمي توانند باردار شوند. در اينجا به برخي از اين موارد بر حسب شيوه جلوگيري از حاملگي اشاره مي كنيم:

روشهاي طبيعي جلوگيري از بارداري

برنامه ريزی براي بارداری

روش زندگي شما، سلامت كودك و شما را تحت تاثير قرار مي دهد. با برنامه ريزي پيش از بارداري، مي توانيد اتفاقات را پيش بيني كنيد؛ در انتظار پيشامدهاي خوب باشيد و اگر واقعه ناخوشايند رخ داد براي مقابله با آن آماده باشيد.

اغلب زنان زماني متوجه بارداري خود مي شوند كه 1 تا 2 ماه از شروع حاملگي گذشته است و معمولا زماني كه به پزشك خود مراجعه مي كنند 2 يا 3 ماهه باردار هستند. اولين 12 هفته بارداري از اهميت زيادي برخوردار است، زيرا در اين زمان اعضا و دستگاههاي اصلي بدن كودك ساخته مي شوند. پيش از آنكه متوجه بارداري خود شويد و يا به پزشكتان مراجعه كنيد، اتفاق هاي مهم بسياري ممكن است روي دهند. آمادگي براي بارداري به معني آمادگي جسماني و روحي براي بارداري است. در گذشته بيشتر بر بهداشت و سلامتي در طي دوران بارداري تاكيد مي شد اما امروزه اكثر متخصصين معتقدند كه بايد از مدتي قبل از بارداري به سلامت پدر و مادر آينده توجه داشت. آماده كردن اوضاع كلي زندگي و بخصوص بدنتان با سلامت عمومي مناسب مي تواند به شما كمك كند تا يك بارداري لذتبخش و يك كودك سالم داشته باشيد. در اينجا موارد مهمي كه بهتر است پيش از باردار شدن در نظر داشته باشيد ذكر شده است. مي توانيد از آن پرينت بگيريد تا در فرصتهاي مناسب با هم آنرا مرور كنيد.